Başarmak size göre genel bir kavram mıdır? Girişilen bir iş sonrasında alınan sonuç kişiden kişiye farklılık gösterir mi? Yoksa sonuç hakkında ortak bir kanaat var mıdır?
Çoğumuz bir işe başlamadan önce plan yapmaz bir hedef belirlemeyiz. İşi bitirdikten sonra gelen tepkilere göre başarılı olup olmadığımızı değerlendiririz. Yani diğer insanların bizim işimizin sonucunu beğenmesi başarılı olduğumuz anlamına gelir ya da tam tersi. Örneğin ÖSS sınavını ele alalım. Şu andaki sistemi açıkçası bilmiyorum. Çünkü artık takip edemez hale geldim. O kadar çok değişiklik oluyor ki sınav sisteminde(sistemsizlik mi yoksa) ben de artık zaten lisans bitmiş yüksek lisansa başlamışım o yüzden takip etmiyorum. Bu sınavda bir baraj puanı oluyor. Her sene sınav sonrasında bazı istatistikî bilgiler veriliyor. İşte şu kadar kişi baraj puanını geçerek başarılı oldu. Kime göre neye göre? Peki, tamam. Baraj puanını geçmiş olabilir. Fakat aldığı puan baraj puanı civarlarında. Bu kişi şimdi başarılı mı? “Hayır başarısız. Çünkü o puanla iyi bir üniversiteye ya da bir bölüme giremez” dediğinizi duyar gibiyim. Olaya üç farklı açıdan bakalım. Birincisi, sisteme göre bu kişi baraj puanını geçtiği için başarılı. İkincisi, çevresindeki insanların küçümser bakışları ve yerleştirilemeyeceği düşüncesi nedeniyle başarısız. Peki ya sınava giren kişi açısından? Bu kişi çalışan bir kişi ya da halen herhangi bir lisans programında okuyan birisi olabilir. Açıköğretime girerek terfi etmeyi ya da mühendislik okuyan birisi ise örneğin, aynı zamanda işletme okumayı düşünüyor olabilir. Bu açıdan baktığımız zaman bu kişinin başarılı olduğu anlamını çıkarabiliriz. Örnekten yola çıkarak başarıyı tanımlamaya çalışalım. Başarılı ya da başarısız tabirini kullanabilmemiz için öncelikle bir hedefin olması gerekir. Alınan sonuç bu hedefle karşılaştırılır. Hedefe ulaşılabilmiş ise başarılıdır denir. Ne kadar basit değil mi?
Bir başka örnek verelim. Her ne kadar formül basit olsa da bu örneğe nasıl uygulanabilir orası size kalmış. Bu sene yapılan KPSS sınavında eğitim bilimlerinde Türkiye birincisi olan fizik öğretmenliği bölümü öğrencisi açıkta kaldı. Çünkü bu sene fizik öğretmeni ataması yapılmadı. Öğrenci, “Ben fizik öğretmenliği okudum bana tarih, coğrafya da sordular onları da yaptım Türkiye birincisi oldum. Buna rağmen bir kazancım olmadı” dedi. Şimdi soruyorum kim başarılı, kim başarısız ya da ortada bir başarı var mı?
Memre